TEST: State Bicycle Co. 4130

Na zdjęciu wygląda jak rower, który ktoś rozsądny kupił dwadzieścia lat temu i od tamtej pory nie znalazł powodu, żeby go wymieniać. Prosta stalowa rama, matowa oliwka, czarne dodatki i tyle. State Bicycle Co. 4130 ma urok przedmiotu, który nie musi co sezon wymyślać siebie od początku. Dopiero szerokie opony zdradzają, że zaprojektowano go z myślą o dzisiejszym mieście – tym z kostką, studzienkami, torowiskiem i asfaltem naprawianym częściej w obietnicach niż w rzeczywistości.

Nazwa 4130 pochodzi od stali chromowo-molibdenowej użytej do budowy ramy i widelca. Rury mają zmienną grubość ścianek, a charakterystyczne połączenie tylnych widełek w kształcie litery Y wygląda na świadomy detal, nie ozdobę dodaną w ostatniej chwili. Całość waży około 10,5 kg w rozmiarze 55 cm z podniesioną kierownicą. Rower nie należy do najlżejszych, zwłaszcza jeśli na co dzień trzeba wnosić go na czwarte piętro. Za tę masę dostajemy konstrukcję, której nie trzeba oszczędzać przy każdym krawężniku. Oczywiście stal nie ma magicznych właściwości: dużo większy wpływ na odczuwalny komfort będą miały opony i ich ciśnienie.

A opony są tutaj jedną z najmądrzejszych decyzji. Fabryczne 700 × 38C wyglądają niepozornie przy współczesnych gravelach, ale w świecie miejskich jednobiegowców to kawał gumy. Dają większy margines błędu na popękanym asfalcie, bruku i utwardzonej szutrowej ścieżce. 4130 potrafi więc zachować lekkość zachowania typową dla prostego roweru ulicznego, nie wymagając omijania każdej nierówności z precyzją sapera. Rama przyjmie według producenta opony do 45 mm, co pozostawia miejsce na dalsze eksperymenty.

Są jednak granice tej wszechstronności. State lubi twardy szuter i nieskomplikowane leśne drogi, ale nie należy mylić go z gravelem gotowym na długi górski wyjazd. Nie ma amortyzacji, przełożeń ani hamulców tarczowych. Te ostatnie zastąpiono klasycznymi szczękami o zwiększonym zasięgu, dzięki którym zmieściły się szersze opony. W suchym mieście takie rozwiązanie ma sens; w błocie i podczas długich mokrych zjazdów zostawia mniej rezerwy niż dobre tarczówki. Rower zachęca do zjechania z asfaltu, ale nie daje przepustki do jazdy wszędzie.

Największa deklaracja filozoficzna kryje się jednak w napędzie. Z przodu mamy 46 zębów, z tyłu 16 i koniec negocjacji. Na płaskim jedzie się żwawo, a rytm pedałowania szybko staje się czymś naturalnym. Każde wzniesienie wymaga jednak własnej pracy, zamiast naciśnięcia manetki. Przy dużym nachyleniu przełożenie 46 × 16 może zmusić do zejścia z siodełka, a zjazd skończy się szybkim kręceniem nogami lub odpuszczeniem pedałowania. W pagórkowatej okolicy ten urok potrafi wyczerpać się jeszcze przed pierwszą kawą.

State zostawia na szczęście wybór w jeszcze jednej, ważniejszej sprawie. Tylna piasta typu flip-flop ma z jednej strony wolnobieg, z drugiej zębatkę na ostro. Po odwróceniu koła możemy więc przejść ze zwykłego single-speeda, na którym da się przestać pedałować, do fixed gear, gdzie korby obracają się razem z tylnym kołem. To dwa odmienne sposoby jazdy. Pierwszy jest rozsądniejszy na zatłoczonych ulicach i dla początkujących; drugi daje bardziej bezpośrednie poczucie związku z rowerem, ale wymaga wprawy, uwagi i odpowiedniej kontroli pedałów. Dobrze, że producent nie każe wybierać raz na zawsze.

Do tego dochodzi wybór kierownicy. Szeroka, lekko podniesiona pozwala jechać bardziej wyprostowanym i łatwo kontrolować rower w miejskim tłoku. Rozchylony na boki baranek z kolei daje kilka pozycji dłoni i zachęca do dłuższych przejazdów. Nie traktowałbym tej decyzji wyłącznie jako estetycznej. To od niej zależy, czy 4130 będzie przypominał zwinną miejską maszynę na codzienne sprawy, czy prostą szosówkę, której weekend nie musi kończyć się przy granicy miasta. W obu wariantach dostajemy przedni i tylny hamulec – rozsądny zestaw, niezależnie od wybranego trybu napędu.

Przyjemność z takiego roweru ma zresztą dość staromodny charakter. Nie potrzebuje ekranu, treningowego planu ani aplikacji, która po powrocie pogratuluje nam dwudziestu siedmiu minut aktywności. Wystarczy przejechać ten sam odcinek ulicy i zauważyć, że szeroka opona pozwala tym razem po prostu jechać przed siebie. Rower może być szybki, ale nie musi zamieniać każdego wyjazdu w drobny egzamin z własnej kondycji. Tę zaletę szczególnie doceni ktoś, kto spędza zbyt wiele czasu, sprawdzając, czy dobrze wykorzystał swój czas.

Nieco mniej romantycznie robi się, gdy przyjrzymy się częściom. Koła mają uszczelnione łożyska i obręcze przystosowane do systemu bezdętkowego, ale seryjne opony nie są tubeless-ready. Jeśli chcemy pozbyć się dętek, trzeba zaplanować dodatkowy wydatek. Korba, osprzęt i hamulce są przede wszystkim funkcjonalne; nie ma tu wyszukanych komponentów, którymi można imponować na spotkaniu rowerowych purystów. I nie powinno ich być w tej cenie. Bardziej szkoda, że podstawowe ogumienie od razu zamyka drogę do jednej z praktyczniejszych modernizacji bez wymiany części.

Z drugiej strony State rozumie, że rower nie zawsze służy tylko do przejażdżek. Mocowania pozwalają dołożyć bagażnik i przewozić codzienne drobiazgi, a poziome haki tylnego koła mają zintegrowane napinacze łańcucha. Obsługa pozostaje prosta, choć prostota nie oznacza bezobsługowości: łańcuch trzeba smarować i kontrolować jego napięcie, a stalową ramę utrzymywać w dobrym stanie. W zamian odpada regulacja przerzutek, która w rowerze do codziennych dojazdów bywa ostatnią rzeczą, jaką chce się zajmować w poniedziałek rano.

Polska cena 2 765 PLN nie czyni z 4130 taniego kaprysu. Za podobne pieniądze da się znaleźć rower z kilkoma przełożeniami i bardziej uniwersalnym zestawem hamulców, lepszy dla osoby, która codziennie pokonuje strome podjazdy albo nie chce zastanawiać się nad przełożeniem. State wygrywa czymś mniej policzalnym: spójną koncepcją, przyjemnym wyglądem, solidną ramą i możliwością wyboru pomiędzy dwiema odmianami jazdy na jednym biegu. Trzeba tylko wiedzieć, że w tym przypadku ograniczenia są częścią zakupu, a nie niespodzianką ujawnioną po odebraniu paczki.

4130 nie próbuje przekonać wszystkich. Osobie szukającej jedynego roweru na górskie wyjazdy, deszczowe dojazdy i wakacje z sakwami doradziłbym coś bardziej wszechstronnego. Ale na miejskie trasy, dłuższe przejażdżki po równym i okazjonalny szuter ma bardzo dobry zestaw argumentów. Jest w nim coś z ulubionej płyty puszczanej od początku do końca: wyboru niby mniej, a chęć powrotu zaskakująco duża. I to chyba najlepsze uzasadnienie posiadania roweru, którego zasadniczym wyposażeniem jest ochota, żeby na niego wsiąść.

Specyfikacja

• CENA 2 765 PLN
• RAMA I WIDELEC stal chromowo-molibdenowa 4130, cieniowane rury
• NAPĘD single-speed / fixed gear, piasta flip-flop, 46 × 16
• KOŁA I OPONY  700C, opony 700 × 38C; obręcze tubeless-ready
• HAMULCE szczękowe, przedni i tylny
• KIEROWNICA szeroka podniesiona lub baranek typu gravel
• WAGA 10,5 kg (rozmiar 55 cm, kierownica riser)